De Autoriteit Consument & Markt (ACM) heeft het document Focus op Energie 2026 gepubliceerd. In deze jaarlijkse vooruitblik beschrijft de toezichthouder de belangrijkste ontwikkelingen in de Nederlandse energiemarkt en de prioriteiten voor het komende jaar.
De centrale conclusie: de energietransitie vraagt om een flexibeler energiesysteem waarin vraag en aanbod van elektriciteit beter op elkaar worden afgestemd. De groei van duurzame energie, netcongestie en geopolitieke ontwikkelingen zorgen ervoor dat het energiesysteem ingrijpend verandert.
Netcongestie vormt volgens de ACM een van de grootste uitdagingen voor de komende jaren. In veel regio’s groeit de vraag naar transportcapaciteit op het elektriciteitsnet sneller dan de uitbreiding van het net zelf. Hierdoor ontstaan wachtrijen voor nieuwe aansluitingen of uitbreiding van bestaande aansluitingen.
De gevolgen zijn groot: bedrijven die willen elektrificeren, verduurzamen of uitbreiden lopen tegen beperkingen van het elektriciteitsnet aan. Hierdoor kan de voortgang van de energietransitie vertragen.
Naast investeringen in uitbreiding van het elektriciteitsnet ziet de ACM ook kansen in het efficiënter benutten van bestaande netcapaciteit. In 2026 wil de toezichthouder daarom inzetten op maatregelen die flexibeler netgebruik stimuleren.
Een voorbeeld hiervan zijn tijdsafhankelijke nettarieven. Hiermee worden gebruikers gestimuleerd om elektriciteit te gebruiken op momenten dat er meer ruimte is op het net en minder tijdens piekmomenten. Dit kan helpen om piekbelasting te verminderen en beschikbare capaciteit beter te benutten.
Met de groei van zon- en windenergie neemt de behoefte aan flexibiliteit toe. Hernieuwbare energie is immers afhankelijk van weersomstandigheden en niet altijd beschikbaar op momenten dat de vraag naar elektriciteit hoog is.
Energieopslag kan hierbij een belangrijke rol spelen. Batterijen maken het mogelijk om elektriciteit tijdelijk op te slaan en op een later moment te gebruiken. Daarmee helpen ze om productie en verbruik beter op elkaar af te stemmen en pieken in het elektriciteitsnet te verminderen.
De ACM verwacht dat flexibiliteit een steeds grotere rol zal spelen in het energiesysteem. Dat betekent dat ook nieuwe marktrollen en diensten ontstaan, bijvoorbeeld voor partijen die flexibiliteit of opslagcapaciteit beschikbaar stellen.
Voor bedrijven kan flexibiliteit helpen om efficiënter met energie om te gaan en tegelijkertijd bij te dragen aan een stabieler en duurzamer energiesysteem.
